Wetgeving over diversiteit en inclusie

België heeft 3 wetten die samen de antidiscriminatiewetgeving vormen: 

• Antiracismewet
• Antidiscriminatiewet
• Genderwet

Ze erkennen 19 beschermde discriminatiekenmerken. Discriminatie op basis van een van deze criteria is verboden en strafbaar:

• Unia is bevoegd voor 17 van deze 19 beschermde kenmerken.
• Het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen is bevoegd voor het kenmerk geslacht.
• Geen enkel overheidsorgaan is specifiek bevoegd voor het kenmerk taal.

Leer op je eigen ritme hoe je de antidiscriminatiewetgeving toepast op de werkvloer.

Positieve acties zijn maatregelen die de toegang tot de arbeidsmarkt of andere domeinen verbeteren voor groepen die in de praktijk ondervertegenwoordigd of benadeeld zijn. Sinds 2019 geldt er voor ondernemingen in de privésector een Koninklijk Besluit dat bepaalt aan welke voorwaarden een positieve actie moet voldoen. Zo kan je als bedrijf op legitieme wijze initiatieven nemen die kansen biedt aan groepen die ongelijk vertegenwoordigd zijn.

Vind inspiratie in de brochure Tijd voor positieve actie of leer van APCO Worldwide die positieve actie toepast in de praktijk.

Volgens de Welzijnswet van 4 augustus 1996 moet elke werkgever het welzijn van medewerkers bevorderen. De wet regelt de preventie en bescherming van de gezondheid en veiligheid van werknemers. In 2014 kwamen er extra regels rond psychosociale risico’s op het werk.

Welzijn op het werk is een ruim begrip. Het gaat niet alleen over geweld en ongewenst seksueel gedrag, maar ook over discriminerende pesterijen en intimidatie.

Leer meer over hoe je diversiteit integreert in je preventie- en welzijnsbeleid of duik in de voorbeeldsituaties over seksuele intimidatie, antisemitische commentaren,...

In België gelden er sinds 2016 wettelijke verplichtingen rond de re-integratie van werknemers die langdurig arbeidsongeschikt zijn. Die verplichtingen hebben een collectieve en een individuele kant.

• De collectieve kant speelt zich af binnen het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk.
• De individuele kant bestaat uit het re-integratietraject. Dat traject maakt deel uit van een re-integratieplan dat de terugkeer naar werk ondersteunt.

Volg de opleiding Re-integratie na langdurige afwezigheid van BOSA voor meer informatie. 

Goed om te weten: re-integratie staat los van het recht op redelijke aanpassingen. Ontdek meer over dat recht in de gratis online leermodule over redelijke aanpassingen op de werkvloer.

Het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap (door België geratificeerd in 2009) stelt dat personen met een langdurige fysieke, mentale, verstandelijke of zintuiglijke beperkingen diverse drempels kunnen ervaren die hen beletten volledig, daadwerkelijk en op voet van gelijkheid met anderen te participeren in de samenleving. Daarom staat het recht op redelijke aanpassingen in de antidiscriminatiewet en geeft een protocol tussen de federale staat en de gewesten en gemeenschappen vorm aan het begrip redelijke aanpassingen. Een redelijke aanpassing weigeren, is discriminerend.

Een redelijke aanpassing kan verschillende vormen aannemen en zowel materieel (software, ergonomische stoel, toegangshelling enz.) als immaterieel (anders organiseren van taken, aanpassing van de uurroosters, thuis werken, herinrichten van de werkruimte enz.) zijn. 

Volg de gratis online leermodule handicap voor meer informatie of blader door de brochure Werken met een handicap van Unia. 

Een onderdaan van een derde land die in België wil werken, heeft een arbeidsvergunning nodig:

• Voor een activiteit in loondienst gaat dit om een ‘gecombineerde vergunning of arbeidsvergunning'.
• Voor een zelfstandige activiteit is een beroepskaart nodig.
• Bepaalde personen zijn vrijgesteld van de verplichting om een toelating tot arbeid te verkrijgen.

Sinds 3 januari 2019 bevatten alle verblijfstitels die door België afgegeven worden een vermelding met betrekking tot de toegang tot de arbeidsmarkt:

• Arbeidsmarkt: beperkt
• Arbeidsmarkt: onbeperkt
• Arbeidsmarkt: neen

In België zijn de Gewesten bevoegd voor de tewerkstelling van buitenlandse werknemers. Je vindt alle nodige informatie terug op onderstaande websites:

• Vlaams Gewest
• Brussels Hoofdstedelijk Gewest
• Waals Gewest
• Duitstalige Gemeenschap